2021-09-19 - 16. Sondag na Trinitatis - Pastor Detlev Tönsing - Evangelisch-lutherische Johannesgemeinde Pretoria-Ost

2021-09-19 - 16. Sondag na Trinitatis - Pastor Detlev Tönsing

( Preek Klaagliedere 3 ) [ Deutsche Predigt ] [ English Translation ] [ Afkondegings (Duits)358.65 KB ]

1 Ek is die man wat ellende beleef het deur die slae van die Here se gramskap.

2 Hy het my gedryf, my in die donker laat loop, sonder lig.

3 Ja, Hy het sy hand teen my gelig, telkens weer, die hele dag.

4 Hy het my vleis en vel verteer, my bene gebreek.

5 Hy het my beleër, my omring met bitterheid en moeite.

6 Hy het my in donker plekke laat bly soos dié wat lankal dood is.

16 Hy het my tande op gruis laat afslyt; Hy het my in die as vertrap.

17 Vrede is my ontneem, die goeie het ek vergeet.

18 Ek het gesê: My toekoms en my hoop op die Here het verdwyn.

19 Dink aan my nood en my swerwersbestaan, aan die wildeals en gif.

20 Wanneer ek diep daaroor nadink, raak ek terneergedruk.

21 Dít roep ek in herinnering, daarom het ek hoop:

22 Dit is deur die troue liefde van die Here dat ons nie omgekom het nie, ja, sy ontferming ken geen einde nie.

23 Dit is elke oggend weer nuut – groot is u getrouheid.

24 My erfdeel is die Here, sê ek; daarom hoop ek op Hom.

25 Goed is die Here vir hulle wat op Hom wag, vir die mens wat na Hom soek.

26 Goed is dit om stil te hoop op die verlossing van die Here.

31 My Heer verwerp beslis nie die mens vir ewig nie;

32 maar as Hy iemand bedroef het, ontferm Hy Hom met die volle omvang van sy troue liefde.

33 Hy verdruk en bedroef mensekinders teen sy sin.

37 Wie sê iets en dit gebeur as my Heer dit nie gebied het nie?

38 Kom sowel die goeie as die slegte nie uit die mond van die Allerhoogste nie?

39 Wat kla 'n mens terwyl hy nog leef, 'n jong man oor die straf op sy sonde?

40 Laat ons ons handelswyse ondersoek en toets, en laat ons na die Here terugkeer.

42 Ons het oortree; ons was opstandig. U het ons nie vergewe nie.

43 U het U in toorn gehul en ons agtervolg; U het genadeloos doodgemaak.

55 Ek roep u naam, o Here, uit die diepste put.

56 U het my stem gehoor. Moet tog nie u ore sluit vir my geroep om uitkoms nie.

57 U het na my toe gekom op die dag toe ek na U geroep het. U het gesê: “Moenie bang wees nie.”

58 U, my Heer, het my regsaak behartig; U het my lewe gered.

Liewe suster, liewe broer

Hoe hanteer jy lyding, teleurstelling, die verskriklike, die donker in die lewe?

So dikwels hoor ons in ons tyd slagspreuke soos "Dink positief!" Of: "Moenie moed verloor nie!" "Hou die blinkkant bo!"

Jy kan vra: Hoe kan ek positief dink, as alles so negatief is. Siektes neem toe, die ekonomie neem af, die politiek is in chaos, dit lyk asof wetsonderhouding wegval. Hoe kan mens positief wees, hoop behou?

Die wonderlike van die Christelike geloof, van die Bybel, is dat die Christelike en die Bybel nie sy oë toemaak vir die donker, die pyn, die gebrokenheid in ons lewens, in ons wêreld nie.

Die grootste deel van die Bybel is nie in 'n situasie van voorspoed en vrede geskryf nie, maar die Bybel kom uit situasies waarin God se volk, die kerk, gely het, gebroke was en vervolg is. Die meeste van ons gesange kom ook uit moeilike tye.

So is ons preekteks vir vandag - uit Klaagliedere 3. Ek lees meer verse as wat voorgestel word. ---------

Die boek Klaagliedere is kort na die val van Jerusalem geskryf: Jerusalem is verower deur die Babiloniërs, die tempel en die stad is verwoes, 'n groot deel van die koninklike familie en die

priesterskap is doodgemaak, die laaste koning moes daarna kyk en dan is sy oë uitgesteek, en die res van die heersende klas wat nog geleef het, is na Babilonie verban.

Alles wat vir die volk van God belangrik was: die tempel as teken van God se teenwoordigheid, die koninkryk van Dawid, die beloofde land - alles was verlore.

Die klaagliedere kom uit hierdie situasie - 5 liedere in die 5 hoofstukke, altyd met verse van 2 of 3 grepe, elk begin met een van die letters van die Hebreeuse alfabet.

In hulle kla die digters, die volk van God kla oor hul lyding. Ten dele beskuldig hulle God.

Ons leer hieruit: Ons kan by God kla. Ons kan ons lyding, ons pyn, ons teleurstelling na God toe bring - selfs al het ons die gevoel dat God teen ons is, kan ons steeds met ons pyn na hom toe kom, selfs met woede en beskuldiging. Ons kan skree, vra hoekom en alles aan God voorhou.

Die Bybel behandel God nie met hoflikheid en beleefdheid nie, maar vertel direk aan God hoe dit werklik in die hart is. En sodoende vermy dit nie die donker, die pyn, die gebrokenheid van ons lewe nie, maar duik in die middel van die donker in en hou alles aan God voor.

Luther het in die Heidelbergse stellings geskryf oor die verskil tussen die teologie van die kruis en die teologie van heerlikheid: Die teologie van heerlikheid vermy die duisternis, wil net mooi dinge sien en waarhê - bo alles in en vir homself. Die teologie van die kruis, aan die ander kant, sê wat dit werklik is, noem dinge by name.

So ook die Klaagliedere: hulle beskuldig God van hulle lyding, beskuldig God daarvan - eerlik, onbedek, sonder om doekies om te draai:

3: 1 Ek is die man wat ellende beleef het deur die slae van die Here se gramskap. 2 Hy het my gedryf, my in die donker laat loop, sonder lig. 3 Ja, Hy het sy hand teen my gelig, telkens weer, die hele dag. 4 Hy het my vleis en vel verteer, my bene gebreek. 5 Hy het my beleër, my omring met bitterheid en moeite. 6 Hy het my in donker plekke laat bly soos dié wat lankal dood is. 16 Hy het my tande op gruis laat afslyt; Hy het my in die as vertrap. 17Vrede is my ontneem, die goeie het ek vergeet. 18 Ek het gesê: My toekoms en my hoop op die Here het verdwyn.

Daar, waar ons dit waag om dit te doen, waar ons so eerlik by God kla oor ons lyding, waar ons nie die donker omseil nie, maar in die middel daarvan ingaan - daar sal ons sien dat God daar in die donker is.

Dit is om hierdie rede dat God in Jesus gekom het: om nie oppervlakkig aan die glansryke kant van die lewe waar alles goed gaan te dryf nie, maar hy het tot in die dieptes van die menslike bestaan in afgekom, in lyding en skuldgevoelens in, in gebrokenheid en wanhoop in, hy het gekom en dra dit saam met ons.

Waar ons met ons lyding, gebrokenheid en hartseer tot God kom, ervaar ons dat hy reeds daar is te midde van lyding, in smart, in die kruis. Ons lyding, volgens ons, word deur God op ons afgedwing. Maar dit is nie vir God vreemd nie - maar te midde daarvan is hy by ons en dra ons en ons lyding saam met ons, met en onder ons lyding. Christus, die gekruisigde, is naby aan jou in lyding, en waar jy kla en jou lyding op hom werp, dra hy jou kruis saam met sy kruis - en dra jou ook in die kruis.

Dit is presies wat diegene wat Klaagliedere bid, hier ervaar en betuig:

19Dink aan my nood en my swerwersbestaan, aan die wildeals en gif. 20 Wanneer ek diep daaroor nadink, raak ek terneergedruk. 21 Dít roep ek in herinnering, daarom het ek hoop: 22 Dit is deur die troue liefde van die Here dat ons nie omgekom het nie, ja, sy ontferming ken geen einde nie. 23 Dit is elke oggend weer nuut – groot is u getrouheid. 24 My erfdeel is die Here, sê ek; daarom hoop ek op Hom. 25 Goed is die Here vir hulle wat op Hom wag, vir die mens wat na Hom soek. 26 Goed is dit om stil te hoop op die verlossing van die Here. 31 My Heer verwerp beslis nie die mens vir ewig nie; 32 maar as Hy iemand bedroef het, ontferm Hy Hom met die volle omvang van sy troue liefde. 33Hy verdruk en bedroef mensekinders teen sy sin. 55 Ek roep u naam, o Here, uit die diepste put. 56 U het my stem gehoor. Moet tog nie u ore sluit vir my geroep om uitkoms nie. 57 U het na my toe gekom op die dag toe ek na U geroep het. U het gesê: “Moenie bang wees nie.” 58 U, my Heer, het my regsaak behartig; U het my lewe gered.

Ons ervaar lyding - miskien nou meer, in hierdie jare as in jare tevore - maar nie meer lyding as wat mense oor en oor in die geskiedenis ervaar het nie. Die toekoms lyk vir ons donker, verward, onseker. Baie van wat vir ons dierbaar was en is, lyk asof dit uitmekaar val.

Te midde van lyding hoef ons nie probeer blinkkant bo te hou nie, 'n glimlag voor te gee nie, sterk op te tree en voor te gee asof dit niks is nie. Nee, ons kan kla, by God kla, wat ons belas en waar ons ly onder wat met ons gebeur.

In lyding mag ons na die kruis vlug: ons is nie alleen in lyding nie, maar in Jesus is God by ons. En - net soos God Jesus deur lyding en die kruis, deur dood en graf, na opstanding en nuwe lewe gelei het, kan ons glo dat God ons 'n nuwe begin kan en sal gee vir elke einde wat ons ervaar: God gaan saam met ons deur duisternis na lig.

Ons kan hierdie God vertrou - omdat sy lojaliteit groot en altyd nuut is. Ons kan hoop put uit sy lojaliteit, uit sy teenwoordigheid, selfs in lyding en in moeilikheid. Omdat hy ons dra en belowe: Moenie bang wees nie! Mag ons ons vrees erken, maar ook nuwe moed skep.